Zostań przyjacielem cerkiew.pl
Święty Duch - w Nim wszystko żyje
abp Jakub (Kostiuczuk), 31 maja 2026
Bracia i Siostry,
w ósmą niedzielę po Święcie Zmartwychwstania Pańskiego wypada Święto Zesłania Ducha Świętego na Apostołów. Jest ono jednym z dwunastu wielkich świąt i podobnie jak Święto Wniebowstąpienia Pańskiego jest świętem ruchomym, zależnym od daty Paschy. Obchodzi się je zawsze 50 dni po Wielkanocy i 10 dni po Święcie Wniebowstąpienia. Liturgicznie przenosi nas ono do wydarzenia, które miało miejsce w dzień Pięćdziesiątnicy starotestamentowej w Jerozolimie. Informację o wydarzeniu, podobnie jak o Wniebowstąpieniu Jezusa Chrystusa, czerpiemy z opisu Dziejów Apostolskich.
Apostoł ewangelista Łukasz pisze: Kiedy nadszedł wreszcie dzień Pięćdziesiątnicy, znajdowali się wszyscy razem na tym samym miejscu. Nagle dał się słyszeć z nieba szum, jakby uderzenie gwałtownego wiatru, i napełnił cały dom, w którym przebywali. Ukazały się im też języki jakby z ognia, które się rozdzieliły, i na każdym z nich spoczął jeden. I wszyscy zostali napełnieni Duchem Świętym, i zaczęli mówić obcymi językami, tak jak im Duch pozwalał mówić (Dz 2, 1-4).
Zesłanie Ducha na apostołów było spełnieniem obietnicy Jezusa danej im jeszcze przed Jego śmiercią. Jezus, mówiąc o swoim odejściu do Ojca, zapewniał uczniów słowami: Jeśli Mnie miłujecie, będziecie przestrzegać przykazań Moich i poproszę Ojca, i da wam innego Pocieszyciela, aby był z wami na wieki, Ducha Prawdy, którego świat nie może przyjąć, bo Go nie widzi i nie zna. Wy znacie Go, bo przebywa u was i w was będzie (J 14, 15-17).
Po przyjęciu Świętego Ducha apostołowie, już nie lękając się, poszli w świat, by głosić narodom zbawienie przez wiarę w Chrystusa. Prawdziwość tego, co głosili, potwierdzali cudami, których dokonywali. Podobnie jak wcześniej Jezus Chrystus, od tego momentu i oni, działając w łasce Świętego Ducha, uzdrawiali chorych, otwierali oczy ślepym, wskrzeszali umarłych i nawracali na wiarę. Stąd też przyjmuje się, że dzień zesłania Świętego Ducha jest początkiem istnienia Cerkwi (Kościoła).
Wszystkie działania, które mają miejsce w Cerkwi, dokonują się w łasce Świętego Ducha. Jest On przyzywany we wszystkich sakramentach, w Nim też wznosimy nasze modlitwy, gdyż jak śpiewamy dziś w jednym z tekstów święta – „w Nim wszystko żyje i się porusza”.
Nazwę Pięćdziesiątnica dzisiejsze święto otrzymało z kilku powodów. Wspominane wydarzenie miało miejsce w pięćdziesiąty dzień po zmartwychwstaniu Chrystusa, wypadło w święto starotestamentowej Pięćdziesiątnicy i nawiązywało do wydarzenia, które właściwie było zapowiedzią i praobrazem zesłania Ducha. W Starym Testamencie Mojżesz otrzymał dziesięć przykazań, które miały wpływać na życie człowieka i kierować go do jedności z Bogiem. Teraz apostołowie, a przez nich i my, otrzymaliśmy Świętego Ducha i żyjąc w Jego łasce, przemieniamy siebie do życia w miłości i jedności z Bogiem. Dekalog był jedynie namiastką, archetypem wydarzenia, które dzisiaj obchodzimy.
Prócz nazw „Pięćdziesiątnica” i „Dzień Zesłania Ducha Świętego na Apostołów”, dzisiejsze święto określane jest także „Dniem Świętej Trójcy”. W zesłaniu Ducha objawił się bowiem światu Bóg w Trójcy Świętej.
Kondakion święta zwraca naszą uwagę na szczególnie istotną kwestię, przywołując historię z czasów budowy wieży Babel. Padają w nim następujące słowa: „Gdy zstąpiłeś, mieszając języki, rozdzieliłeś narody, Najwyższy, gdy zaś rozdawałeś języki ogniste, do jedności wezwałeś wszystkich, i zgodnie sławimy Najświętszego Ducha”.
Rzeczywiście, wówczas Bóg zstąpił i pomieszał – rozdzielił – języki budowniczych wieży tak, że nie potrafili porozumieć się ze sobą. Posyłając w świat Świętego Ducha, na powrót odtwarza jedność, a apostołowie zaczynają mówić we wszystkich językach. Wskazuje to na skutki działania grzechu i łaski Świętego Ducha oraz ich przeciwieństwo. Każdy popełniony grzech pozbawia nas łaski Świętego Ducha i wiedzie do utraty łączności z Bogiem, zaskarbienie zaś łaski Świętego Ducha prowadzi do oczyszczenia z grzechu oraz ponownego pojednania i więzi z Bogiem. Amen.
abp Jakub (Kostiuczuk)
Prawosławny Arcybiskup Białostocki i Gdański
fotografia: jarek1 /orthphoto.net/
w ósmą niedzielę po Święcie Zmartwychwstania Pańskiego wypada Święto Zesłania Ducha Świętego na Apostołów. Jest ono jednym z dwunastu wielkich świąt i podobnie jak Święto Wniebowstąpienia Pańskiego jest świętem ruchomym, zależnym od daty Paschy. Obchodzi się je zawsze 50 dni po Wielkanocy i 10 dni po Święcie Wniebowstąpienia. Liturgicznie przenosi nas ono do wydarzenia, które miało miejsce w dzień Pięćdziesiątnicy starotestamentowej w Jerozolimie. Informację o wydarzeniu, podobnie jak o Wniebowstąpieniu Jezusa Chrystusa, czerpiemy z opisu Dziejów Apostolskich.
Apostoł ewangelista Łukasz pisze: Kiedy nadszedł wreszcie dzień Pięćdziesiątnicy, znajdowali się wszyscy razem na tym samym miejscu. Nagle dał się słyszeć z nieba szum, jakby uderzenie gwałtownego wiatru, i napełnił cały dom, w którym przebywali. Ukazały się im też języki jakby z ognia, które się rozdzieliły, i na każdym z nich spoczął jeden. I wszyscy zostali napełnieni Duchem Świętym, i zaczęli mówić obcymi językami, tak jak im Duch pozwalał mówić (Dz 2, 1-4).
Zesłanie Ducha na apostołów było spełnieniem obietnicy Jezusa danej im jeszcze przed Jego śmiercią. Jezus, mówiąc o swoim odejściu do Ojca, zapewniał uczniów słowami: Jeśli Mnie miłujecie, będziecie przestrzegać przykazań Moich i poproszę Ojca, i da wam innego Pocieszyciela, aby był z wami na wieki, Ducha Prawdy, którego świat nie może przyjąć, bo Go nie widzi i nie zna. Wy znacie Go, bo przebywa u was i w was będzie (J 14, 15-17).
Po przyjęciu Świętego Ducha apostołowie, już nie lękając się, poszli w świat, by głosić narodom zbawienie przez wiarę w Chrystusa. Prawdziwość tego, co głosili, potwierdzali cudami, których dokonywali. Podobnie jak wcześniej Jezus Chrystus, od tego momentu i oni, działając w łasce Świętego Ducha, uzdrawiali chorych, otwierali oczy ślepym, wskrzeszali umarłych i nawracali na wiarę. Stąd też przyjmuje się, że dzień zesłania Świętego Ducha jest początkiem istnienia Cerkwi (Kościoła).
Wszystkie działania, które mają miejsce w Cerkwi, dokonują się w łasce Świętego Ducha. Jest On przyzywany we wszystkich sakramentach, w Nim też wznosimy nasze modlitwy, gdyż jak śpiewamy dziś w jednym z tekstów święta – „w Nim wszystko żyje i się porusza”.
Nazwę Pięćdziesiątnica dzisiejsze święto otrzymało z kilku powodów. Wspominane wydarzenie miało miejsce w pięćdziesiąty dzień po zmartwychwstaniu Chrystusa, wypadło w święto starotestamentowej Pięćdziesiątnicy i nawiązywało do wydarzenia, które właściwie było zapowiedzią i praobrazem zesłania Ducha. W Starym Testamencie Mojżesz otrzymał dziesięć przykazań, które miały wpływać na życie człowieka i kierować go do jedności z Bogiem. Teraz apostołowie, a przez nich i my, otrzymaliśmy Świętego Ducha i żyjąc w Jego łasce, przemieniamy siebie do życia w miłości i jedności z Bogiem. Dekalog był jedynie namiastką, archetypem wydarzenia, które dzisiaj obchodzimy.
Prócz nazw „Pięćdziesiątnica” i „Dzień Zesłania Ducha Świętego na Apostołów”, dzisiejsze święto określane jest także „Dniem Świętej Trójcy”. W zesłaniu Ducha objawił się bowiem światu Bóg w Trójcy Świętej.
Kondakion święta zwraca naszą uwagę na szczególnie istotną kwestię, przywołując historię z czasów budowy wieży Babel. Padają w nim następujące słowa: „Gdy zstąpiłeś, mieszając języki, rozdzieliłeś narody, Najwyższy, gdy zaś rozdawałeś języki ogniste, do jedności wezwałeś wszystkich, i zgodnie sławimy Najświętszego Ducha”.
Rzeczywiście, wówczas Bóg zstąpił i pomieszał – rozdzielił – języki budowniczych wieży tak, że nie potrafili porozumieć się ze sobą. Posyłając w świat Świętego Ducha, na powrót odtwarza jedność, a apostołowie zaczynają mówić we wszystkich językach. Wskazuje to na skutki działania grzechu i łaski Świętego Ducha oraz ich przeciwieństwo. Każdy popełniony grzech pozbawia nas łaski Świętego Ducha i wiedzie do utraty łączności z Bogiem, zaskarbienie zaś łaski Świętego Ducha prowadzi do oczyszczenia z grzechu oraz ponownego pojednania i więzi z Bogiem. Amen.
abp Jakub (Kostiuczuk)
Prawosławny Arcybiskup Białostocki i Gdański
fotografia: jarek1 /orthphoto.net/