Zostań przyjacielem cerkiew.pl
Święcenia biskupie w Turcji (Patriarchat Antiocheński)
26 kwietnia 2026
Obszary dzisiejszej południowo-wschodniej Turcji od początków Kościoła stanowiły tereny kanoniczne Patriarchatu Antiocheńskiego; wszak to tam do dzisiaj znajduje się miasto Antiochia (Antakya). To tam po raz pierwszy padła nazwa „chrześcijanie” (Dz 11,16). To tam kształtował się monastycyzm (do dzisiaj są widoczne w górach pieczary zamieszkiwane niegdyś przez mnichów), część typikonu. To stamtąd importowano tradycje syryjsko-chrześcijańskie do stolicy Cesarstwa Rzymskiego, tj. Konstantynopola – m. in. dzięki św. Janowi Chryzostomowi, wywodzącemu się właśnie z Antiochii. Jednak wskutek licznych trzęsień ziemi oraz innych kataklizmów w XIII wieku przeniesiono patriarszą stolicę z Antiochii do Damaszku. Miasto Antiochia pozostało pod bezpośrednią opieką patriarchy antiocheńskiego, rezydującego po dziś dzień w Damaszku, zaś pozostałe parafie podlegały różnym lokalnym biskupom Patriarchatu Antiocheńskiego, którego terytorium na zachód najdalej sięga miasta Mersin – pozostałe obszary dzisiejszej Turcji należą do Patriarchatu Konstantynopola. Jednak po II Wojnie Światowej, przez antychrześcijańskie działania państwa tureckiego, jak ludobójstwa, przesiedlenia oraz przejęcie historycznej Syrii – m. in. prowincji Hatay z miastem Antiochia – lokalni prawosławni chrześcijanie rytu bizantyjskiego zostali bez żadnego biskupa. W zależności od miejsca zamieszkania, podlegali Damaszkowi (miasto Antiochia) albo też metropoliom Latakii i Aleppo. Taki trójpodział nie sprzyjał rozwojowi miejscowej, wielowiekowej arabsko-tureckiej wspólnoty prawosławnej. Ponadto wierni zaczęli migrować wewnętrznie – do Konstantynopola (Stambułu) czy Smyrny (Izmiru), zmieniając tym samym jurysdykcję, ale ze względu na pochodzenie oraz politykę państwa tureckiego nie otrzymując właściwej opieki duszpasterskiej. Część wyruszyła również do Niemiec, tam znajdując opiekę rodzimej, antiocheńskiej Cerkwi.
Przygotowania do zmiany tego stanu rzeczy trwały od lat. Młodych duchownych kształcono w Instytucie Teologicznym św. Jana Damasceńskiego w Balamand w Libanie, a porwany 13 lat temu metropolita Aleppo Paweł (Jazidżi) regularnie jeździł do Turcji, starał się też o zwiększenie dostępności tekstów liturgicznych po turecku, gdyż większość wiernych mówiła lokalnym dialektem arabskiego, ale już coraz mniej znała arabski język literacki, w tym już nie umiała w nim czytać, oprócz starszego pokolenia. Finałem miało być ustanowienie z powrotem biskupa wywodzącego się spośród miejscowych wiernych. To nastąpiło 25 kwietnia 2026 roku.
Jeszcze w 2025 roku Święty Sobór Prawosławnego Patriarchatu Antiocheńskiego mianował archimandrytę Pawła (Ordologlu) biskupem nowo utworzonej diecezji Tarsus, Adany i regionu Aleksandretty. W ten oto sposób zmniejszyły się metropolie Latakii i Aleppo, których granice teraz już nie przekraczają obecnego państwa Syrii. Samo miasto Antiochia pozostało pod jurysdykcją patriarchy.
Zgodnie z prawosławnym zwyczajem, w przededniu święceń, archimandryta Paweł złożył wyznanie wiary ortodoksyjnej przed przybyłym do Turcji patriarchą antiocheńskim Janem X (Jazidżi). Została odsłużona też wieczernia.
Główne uroczystości miały miejsce w sobotę 25 kwietnia w cerkwi archaniołów Michała i Gabriela w mieście Mersin. W jutrzni i Boskiej Liturgii z biskupią chirotonią uczestniczyli patriarcha antiocheński Jan X, kilku innych hierarchów Cerkwi antiocheńskiej – metropolita Góry Liban Sylwan (Musi), metropolita Akkaru Bazyli (Mansur), metropolita Latakii Atanazy (Fahd), metropolita Francji oraz Zachodnio-Południowej Europy Ignacy (Al-Huszi), metropolita Aleppo Efrem (Maaluli), biskup wikarny Arseniusz (Dahdal) – a także metropolity Ankary Grzegorz z Patriarchatu Konstantynopola. Na tę historyczną uroczystość przybył również rzymskokatolicki biskup Aleksandretty Antoine Elgad.
Patriarcha Jan w swoim przemówieniu przy złożeniu wyznania wiary przez biskupa-elekta stwierdził: Antiochia przemówiła. Ta ziemia świętych, kolebka kultury, wiary i świadectwa, Antiochia, poprzez święcenia biskupa Pawła odnowiła przymierze Apostoła Antiocheńskiego Pawła z miastem Tarsus.
Po święceniach biskupich nowy hierarcha wygłosił okolicznościowe przemówienie: Wyrażam głęboką wdzięczność członkom Świętego Synodu Antiochii za ogromne zaufanie, jakim mnie obdarzyli. Nie jest to jednak tylko zaszczyt czy przywilej dla mnie samego, ale też wielka odpowiedzialność i powierzone mi zadanie, które oddaję Bogu, prosząc Go, by pomógł mi je wypełniać w posłuszeństwie i odpowiedzialnie.
Nagranie wideo jutrzni i Liturgii z chirotonią biskupią
https://www.facebook.com/100064812935834/videos/1863475601002311
Źródło: antiochpatriarchate.org/FB
Dominika Kovačević-Younes
Przygotowania do zmiany tego stanu rzeczy trwały od lat. Młodych duchownych kształcono w Instytucie Teologicznym św. Jana Damasceńskiego w Balamand w Libanie, a porwany 13 lat temu metropolita Aleppo Paweł (Jazidżi) regularnie jeździł do Turcji, starał się też o zwiększenie dostępności tekstów liturgicznych po turecku, gdyż większość wiernych mówiła lokalnym dialektem arabskiego, ale już coraz mniej znała arabski język literacki, w tym już nie umiała w nim czytać, oprócz starszego pokolenia. Finałem miało być ustanowienie z powrotem biskupa wywodzącego się spośród miejscowych wiernych. To nastąpiło 25 kwietnia 2026 roku.
Jeszcze w 2025 roku Święty Sobór Prawosławnego Patriarchatu Antiocheńskiego mianował archimandrytę Pawła (Ordologlu) biskupem nowo utworzonej diecezji Tarsus, Adany i regionu Aleksandretty. W ten oto sposób zmniejszyły się metropolie Latakii i Aleppo, których granice teraz już nie przekraczają obecnego państwa Syrii. Samo miasto Antiochia pozostało pod jurysdykcją patriarchy.
Zgodnie z prawosławnym zwyczajem, w przededniu święceń, archimandryta Paweł złożył wyznanie wiary ortodoksyjnej przed przybyłym do Turcji patriarchą antiocheńskim Janem X (Jazidżi). Została odsłużona też wieczernia.
Główne uroczystości miały miejsce w sobotę 25 kwietnia w cerkwi archaniołów Michała i Gabriela w mieście Mersin. W jutrzni i Boskiej Liturgii z biskupią chirotonią uczestniczyli patriarcha antiocheński Jan X, kilku innych hierarchów Cerkwi antiocheńskiej – metropolita Góry Liban Sylwan (Musi), metropolita Akkaru Bazyli (Mansur), metropolita Latakii Atanazy (Fahd), metropolita Francji oraz Zachodnio-Południowej Europy Ignacy (Al-Huszi), metropolita Aleppo Efrem (Maaluli), biskup wikarny Arseniusz (Dahdal) – a także metropolity Ankary Grzegorz z Patriarchatu Konstantynopola. Na tę historyczną uroczystość przybył również rzymskokatolicki biskup Aleksandretty Antoine Elgad.
Patriarcha Jan w swoim przemówieniu przy złożeniu wyznania wiary przez biskupa-elekta stwierdził: Antiochia przemówiła. Ta ziemia świętych, kolebka kultury, wiary i świadectwa, Antiochia, poprzez święcenia biskupa Pawła odnowiła przymierze Apostoła Antiocheńskiego Pawła z miastem Tarsus.
Po święceniach biskupich nowy hierarcha wygłosił okolicznościowe przemówienie: Wyrażam głęboką wdzięczność członkom Świętego Synodu Antiochii za ogromne zaufanie, jakim mnie obdarzyli. Nie jest to jednak tylko zaszczyt czy przywilej dla mnie samego, ale też wielka odpowiedzialność i powierzone mi zadanie, które oddaję Bogu, prosząc Go, by pomógł mi je wypełniać w posłuszeństwie i odpowiedzialnie.
Nagranie wideo jutrzni i Liturgii z chirotonią biskupią
https://www.facebook.com/100064812935834/videos/1863475601002311
Źródło: antiochpatriarchate.org/FB
Dominika Kovačević-Younes
