Zostań przyjacielem cerkiew.pl
Krzyż, przez który przyszło zbawienie
abp Jakub (Kostiuczuk), 10 kwietnia 2026
-(copy).jpg)
W imię Ojca i Syna, i Świętego Ducha.
Ty, u początku, Panie, ziemię oparłeś na fundamencie i dziełem rąk Twoich są niebiosa. One zginą, Ty zaś trwasz, a wszystko jak szata zestarzeje się, jak okrycie zwiniesz je i przemienione zostaną; a Ty ten sam jesteś i nie ustaną lata Twoje.
Bracia i Siostry,
powyższy tekst występuje w Biblii dwukrotnie. Pierwszy raz w Psalmie 101 (w. 26-28), a drugi raz na początku Listu do Hebrajczyków (1, 10-12). Autor tego listu, a prawdopodobnie był nim apostoł Paweł, ten fragment psalmu odnosi do Syna Bożego, naszego Zbawiciela Jezusa Chrystusa, i traktuje go jako tekst proroczy. Dlatego też pisze następująco: Wielokrotnie i na wiele sposobów od dawna Bóg przemawiał do ojców przez proroków, na ostatek tych dni przemówił do nas przez Syna, którego ustanowił dziedzicem wszystkiego, przez Niego też wieki stworzył. On będąc blaskiem chwały [Bożej] i odbiciem istoty Jego, dzierżąc wszystko Słowem mocy swojej, przez siebie dokonawszy oczyszczenia z grzechów naszych, zasiadł po prawicy [tronu] majestatu na wysokościach (Hbr 1, 1-3).
Czytane na niedzielnych wielkopostnych wieczerniach fragmenty Ewangelii, przedstawiające ostatnie chwile ziemskiego życia i ziemskiej misji Syna Bożego, są właściwie opisem tego dokonania oczyszczenia z grzechów naszych. To właśnie na krzyżu dokonuje się oczyszczenie, odkupienie naszych grzechów. Po to Ten, Który stworzył niebo i ziemię, i Który jest Królem aniołów, staje się człowiekiem i zawisa na krzyżu - by dokonać oczyszczenia z grzechów naszych.
Każdy z ewangelistów opisuje to wielkie wydarzenie tak, jak je zapamiętał lub jak mu o nim przekazano, bo przecież nie wszyscy pozostali do końca z Jezusem Chrystusem. Trwał przy Nim tylko apostoł Jan, ten umiłowany uczeń Chrystusa, który z miłości nie opuścił swojego Nauczyciela nawet na krzyżu. Dlatego jego opowieść jest najdłuższa, bo stanowi aż połowę całej jego Ewangelii. Ten opis zawiera też najwięcej szczegółów tego, jak zostaliśmy odkupieni, bowiem ewangelista był tam, gdzie wszystko się działo. Przywołując fakty, ciągle stwierdza, że tak się to wszystko dokonywało, ponieważ tak było napisane w Pismach - i tak się to musiało dokonać.
Jest jednak bardzo istotny szczegół, który podaje tylko św. Łukasz. To odmienna reakcja łotrów, którzy byli ukrzyżowani razem z Jezusem.
Mateusz pisząc, że urągali mu ci, którzy stali przy krzyżu, wspomina, że tak samo urągali mu złoczyńcy, którzy byli z Nim ukrzyżowani (Mt 27, 44).
Marek pisze: Razem z nim ukrzyżowali dwóch złoczyńców, jednego po prawej, drugiego po lewej jego stronie. Tak wypełniło się słowo Pana: W poczet złoczyńców został zaliczony (Mk 15, 27).
Jan podaje: A On sam, dźwigając krzyż, wyszedł na miejsce zwane Miejscem Czaszki, które po hebrajsku nazywa się Golgota. Tam Go ukrzyżowano, a z nim dwóch innych, z jednej i drugiej strony, pośrodku zaś Jezusa (J 19, 17-18). I tylko tyle.
Ewangelista Łukasz natomiast pisze następująco: Jeden ze złoczyńców, których tam powieszono, urągał mu: - Czy ty nie jesteś Mesjaszem? Wybaw więc siebie i nas. Lecz drugi, karcąc go, rzekł: - Ty nawet Boga się nie boisz, chociaż tę samą karę ponosisz. My przecież sprawiedliwie, odbieramy bowiem słuszną karę za nasze uczynki, ale On nic złego nie uczynił. I dodał: - Jezu, wspomnij na mnie, gdy przyjdziesz do swojego Królestwa. Jezus mu odpowiedział: - Zaprawdę powiadam ci, dziś ze mną będziesz w raju (Łk 23, 39-43).
Czasami nie zwracamy uwagi na to, który ewangelista o czym pisze. Te wszystkie opisy razem tworzą bardzo bogaty obraz wszystkiego, co dokonało się w ostatnich dniach życia Jezusa Chrystusa - jak został On zdradzony, wydany, jak się odbywał sąd. Ale słowa: Zaprawdę powiadam ci, dziś będziesz ze mną w raju zapisał tylko ewangelista Łukasz.
Słowa te są ważne dla nas. Pokazują one siłę pokuty, metanoi, przemiany myśli. Jedno słowo pokuty złoczyńcy spowodowało, że śmierć Zbawiciela na krzyżu stała się dla niego zbawienną. Jedno słowo. To bardzo ważny element opisu Ukrzyżowania, odnoszący się do każdego z nas.
Oczyszczenie z naszych grzechów stało się możliwe, ponieważ do krzyża został przybity nie zwykły człowiek, lecz Ten, Który na początku stworzył niebo i ziemię. Ten, który oparł ziemię na fundamencie. Ten, Którego dziełem rąk są niebiosa, i Który umiejscowił tę ziemię na firmamencie niebieskim.
I do Krzyża był przybity Ten, Który jest Królem aniołów. Ten, Który jest Synem Dziewicy - i Który trwa na wieki.
Amen.
abp Jakub (Kostiuczuk)
Prawosławny Arcybiskup Białostocki i Gdański
fotografia: levangabechava /orthphoto.net/
Ty, u początku, Panie, ziemię oparłeś na fundamencie i dziełem rąk Twoich są niebiosa. One zginą, Ty zaś trwasz, a wszystko jak szata zestarzeje się, jak okrycie zwiniesz je i przemienione zostaną; a Ty ten sam jesteś i nie ustaną lata Twoje.
Bracia i Siostry,
powyższy tekst występuje w Biblii dwukrotnie. Pierwszy raz w Psalmie 101 (w. 26-28), a drugi raz na początku Listu do Hebrajczyków (1, 10-12). Autor tego listu, a prawdopodobnie był nim apostoł Paweł, ten fragment psalmu odnosi do Syna Bożego, naszego Zbawiciela Jezusa Chrystusa, i traktuje go jako tekst proroczy. Dlatego też pisze następująco: Wielokrotnie i na wiele sposobów od dawna Bóg przemawiał do ojców przez proroków, na ostatek tych dni przemówił do nas przez Syna, którego ustanowił dziedzicem wszystkiego, przez Niego też wieki stworzył. On będąc blaskiem chwały [Bożej] i odbiciem istoty Jego, dzierżąc wszystko Słowem mocy swojej, przez siebie dokonawszy oczyszczenia z grzechów naszych, zasiadł po prawicy [tronu] majestatu na wysokościach (Hbr 1, 1-3).
Czytane na niedzielnych wielkopostnych wieczerniach fragmenty Ewangelii, przedstawiające ostatnie chwile ziemskiego życia i ziemskiej misji Syna Bożego, są właściwie opisem tego dokonania oczyszczenia z grzechów naszych. To właśnie na krzyżu dokonuje się oczyszczenie, odkupienie naszych grzechów. Po to Ten, Który stworzył niebo i ziemię, i Który jest Królem aniołów, staje się człowiekiem i zawisa na krzyżu - by dokonać oczyszczenia z grzechów naszych.
Każdy z ewangelistów opisuje to wielkie wydarzenie tak, jak je zapamiętał lub jak mu o nim przekazano, bo przecież nie wszyscy pozostali do końca z Jezusem Chrystusem. Trwał przy Nim tylko apostoł Jan, ten umiłowany uczeń Chrystusa, który z miłości nie opuścił swojego Nauczyciela nawet na krzyżu. Dlatego jego opowieść jest najdłuższa, bo stanowi aż połowę całej jego Ewangelii. Ten opis zawiera też najwięcej szczegółów tego, jak zostaliśmy odkupieni, bowiem ewangelista był tam, gdzie wszystko się działo. Przywołując fakty, ciągle stwierdza, że tak się to wszystko dokonywało, ponieważ tak było napisane w Pismach - i tak się to musiało dokonać.
Jest jednak bardzo istotny szczegół, który podaje tylko św. Łukasz. To odmienna reakcja łotrów, którzy byli ukrzyżowani razem z Jezusem.
Mateusz pisząc, że urągali mu ci, którzy stali przy krzyżu, wspomina, że tak samo urągali mu złoczyńcy, którzy byli z Nim ukrzyżowani (Mt 27, 44).
Marek pisze: Razem z nim ukrzyżowali dwóch złoczyńców, jednego po prawej, drugiego po lewej jego stronie. Tak wypełniło się słowo Pana: W poczet złoczyńców został zaliczony (Mk 15, 27).
Jan podaje: A On sam, dźwigając krzyż, wyszedł na miejsce zwane Miejscem Czaszki, które po hebrajsku nazywa się Golgota. Tam Go ukrzyżowano, a z nim dwóch innych, z jednej i drugiej strony, pośrodku zaś Jezusa (J 19, 17-18). I tylko tyle.
Ewangelista Łukasz natomiast pisze następująco: Jeden ze złoczyńców, których tam powieszono, urągał mu: - Czy ty nie jesteś Mesjaszem? Wybaw więc siebie i nas. Lecz drugi, karcąc go, rzekł: - Ty nawet Boga się nie boisz, chociaż tę samą karę ponosisz. My przecież sprawiedliwie, odbieramy bowiem słuszną karę za nasze uczynki, ale On nic złego nie uczynił. I dodał: - Jezu, wspomnij na mnie, gdy przyjdziesz do swojego Królestwa. Jezus mu odpowiedział: - Zaprawdę powiadam ci, dziś ze mną będziesz w raju (Łk 23, 39-43).
Czasami nie zwracamy uwagi na to, który ewangelista o czym pisze. Te wszystkie opisy razem tworzą bardzo bogaty obraz wszystkiego, co dokonało się w ostatnich dniach życia Jezusa Chrystusa - jak został On zdradzony, wydany, jak się odbywał sąd. Ale słowa: Zaprawdę powiadam ci, dziś będziesz ze mną w raju zapisał tylko ewangelista Łukasz.
Słowa te są ważne dla nas. Pokazują one siłę pokuty, metanoi, przemiany myśli. Jedno słowo pokuty złoczyńcy spowodowało, że śmierć Zbawiciela na krzyżu stała się dla niego zbawienną. Jedno słowo. To bardzo ważny element opisu Ukrzyżowania, odnoszący się do każdego z nas.
Oczyszczenie z naszych grzechów stało się możliwe, ponieważ do krzyża został przybity nie zwykły człowiek, lecz Ten, Który na początku stworzył niebo i ziemię. Ten, który oparł ziemię na fundamencie. Ten, Którego dziełem rąk są niebiosa, i Który umiejscowił tę ziemię na firmamencie niebieskim.
I do Krzyża był przybity Ten, Który jest Królem aniołów. Ten, Który jest Synem Dziewicy - i Który trwa na wieki.
Amen.
abp Jakub (Kostiuczuk)
Prawosławny Arcybiskup Białostocki i Gdański
fotografia: levangabechava /orthphoto.net/