Zostań przyjacielem cerkiew.pl
Zwiastowanie – początek naszego zbawienia
abp Jakub (Kostiuczuk), 07 kwietnia 2026
[1].jpg)
Bracia i Siostry,
dziś Cerkiew uroczyście obchodzi święto, które nazywamy Zwiastowaniem Najświętszej Bogurodzicy. Jest ono jednym z 12 wielkich świąt (cs: dwunadiesiatych), tworzących roczny liturgiczny cykl świąteczny. Choć ostatecznie taką nazwę święto otrzymało w VII wieku, to jednak pod innymi nazwami było obchodzone właściwie od zarania chrześcijaństwa. Nazywano je różnie: „Poczęciem Chrystusa”, „Zwiastowaniem o Chrystusie”, „Początkiem odkupienia” czy „Zwiastowaniem Anioła Marii”. Wszystkie te nazwy w pewnym stopniu starały się oddać to, co jest istotą świętowanego dzisiaj wydarzenia.
Podstawą do ustanowienia święta był ewangeliczny opis, który zamieścił ewangelista Łukasz. Choć jest ono zaliczane do świąt Maryjnych (cs: Bogorodicznych), dotyczy poczęcia Jezusa Chrystusa, a przez to naszego zbawienia.
Św. Atanazy Wielki z tego właśnie względu nazywa dzisiejsze święto pierwszym ze wszystkich i obchodzonym w szczególny sposób, bowiem przypomina nam o początku Bożej ekonomii i zbawienia ludzkości. Tę myśl wyrażają też pierwsze słowa troparionu święta: „Dzisiaj zbawienia naszego początek i odwiecznej tajemnicy objawienie…”.
Rzeczywiście, zwiastowanie o poczęciu przez Marię za sprawą Ducha Świętego Syna i to, że Odwieczne Słowo zaczyna przyoblekać się w ciało, są objawieniem początku dzieła naszego odkupienia. W jednej ze stichir święta jest nawet mowa o tkaniu ludzkiego ciała w łonie Dziewicy – po to, by przyoblec w człowieka samego Boga. W momencie Zwiastowania ujawniona zostaje też tajemnica planu Bożego (cs: domostroitielstwa) naszego zbawienia. Sam Bóg stał się człowiekiem, by zbawić świat. Jego cierpienia i śmierć na krzyżu są apogeum uniżenia i wyniszczenia, które rozpoczął w momencie Wcielenia. Jak mówi apostoł Paweł, Syn Boży ogołocił samego siebie, przyjąwszy postać sługi, stawszy się podobnym do ludzi (Flp 2, 7). Kenoza Boga – uniżenie Boga – zaczyna się w momencie Zwiastowania i jest to zarazem początek naszego zbawienia.
Wydarzenie opisane przez św. apostoła i ewangelistę Łukasza jest też ważne w odniesieniu do nauki Kościoła o Zbawicielu i do dogmatu chrystologicznego, bowiem opis ten mówi, że Jezus Chrystus jest prawdziwym Bogiem i prawdziwym człowiekiem. Boskość Jezusa Chrystusa jest podkreślona w odpowiedzi archanioła Gabriela na pytanie Najświętszej Marii: Jakże się to stanie, skoro nie znam męża? (Łk 1, 34). Anioł oznajmia Jej: Duch Święty zstąpi na Ciebie i moc Najwyższego osłoni Cię. Dlatego też Święte, które się narodzi, będzie nazwane Synem Bożym (Łk 1, 35). Słowa te potwierdzają Boskość Chrystusa. Jest On wcielonym, odwiecznie zrodzonym przez Ojca Synem – Logosem, Który w momencie Wcielenia przyjmuje ciało. Zrodzenie z Marii dowodzi natomiast istnienia ludzkiej natury, którą przyjął od Najświętszej.
W momencie Zwiastowania Boskość zjednoczyła się z człowieczeństwem w łonie Marii. Ponadto w jednej, Boskiej Osobie Jezusa Chrystusa zjednoczyły się dwie natury – Boska i ludzka. Było to konieczne, aby dokonało się przebóstwienie tej drugiej – ludzkiej, a w konsekwencji i nasze zbawienie. To, że Jezus Chrystus jest prawdziwym człowiekiem, w którym jest pełnia człowieczeństwa, Kościół podkreśla również i tym, że Święto Zwiastowania zostało ustanowione na dokładnie 9 miesięcy przed Świętem Bożego Narodzenia. W ten sposób pokazuje się, że Jego rozwój w łonie Matki został poddany prawom, którym podlega każdy człowiek. W dzisiejszym święcie potwierdza się więc te ważne dogmatyczne prawdy, których Kościół bronił w ciągu całej swojej historii.
Wychwalając dziś Najświętszą, dziękujemy Bogu za Jego wielkie miłosierdzie wobec stworzenia. Nasze zbawienie potrzebowało ogromnej miłości Boga. Miłość Ojca polega na tym, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne (J 3, 16); miłość Syna natomiast na tym, iż nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś życie swoje oddaje za przyjaciół swoich (J 15, 13).
Bracia i Siostry,
wyraźmy więc dziś naszą wielką wdzięczność Bogu, Który oddał samego siebie, byśmy my mogli żyć. Radujmy się tym, że zostaliśmy nazwani przyjaciółmi, bowiem zostało nam przygotowane Niezachodzące Królestwo Niebios. By jednak być zaliczonym do grona przyjaciół, należy czynić, co Syn nakazuje (J 15, 14).
Dziś w Święto Zwiastowania, gdy zgodnie ze słowami troparionu święta „Syn Boży staje się Synem Dziewicy i Gabriel łaskę zwiastuje, przeto i my wraz z nim zaśpiewajmy Bogurodzicy: Witaj, Łaski Pełna, Pan z Tobą!”. Amen.
abp Jakub (Kostiuczuk)
Prawosławny Arcybiskup Białostocki i Gdański
fotografia: jarek /orthphoto.net/
dziś Cerkiew uroczyście obchodzi święto, które nazywamy Zwiastowaniem Najświętszej Bogurodzicy. Jest ono jednym z 12 wielkich świąt (cs: dwunadiesiatych), tworzących roczny liturgiczny cykl świąteczny. Choć ostatecznie taką nazwę święto otrzymało w VII wieku, to jednak pod innymi nazwami było obchodzone właściwie od zarania chrześcijaństwa. Nazywano je różnie: „Poczęciem Chrystusa”, „Zwiastowaniem o Chrystusie”, „Początkiem odkupienia” czy „Zwiastowaniem Anioła Marii”. Wszystkie te nazwy w pewnym stopniu starały się oddać to, co jest istotą świętowanego dzisiaj wydarzenia.
Podstawą do ustanowienia święta był ewangeliczny opis, który zamieścił ewangelista Łukasz. Choć jest ono zaliczane do świąt Maryjnych (cs: Bogorodicznych), dotyczy poczęcia Jezusa Chrystusa, a przez to naszego zbawienia.
Św. Atanazy Wielki z tego właśnie względu nazywa dzisiejsze święto pierwszym ze wszystkich i obchodzonym w szczególny sposób, bowiem przypomina nam o początku Bożej ekonomii i zbawienia ludzkości. Tę myśl wyrażają też pierwsze słowa troparionu święta: „Dzisiaj zbawienia naszego początek i odwiecznej tajemnicy objawienie…”.
Rzeczywiście, zwiastowanie o poczęciu przez Marię za sprawą Ducha Świętego Syna i to, że Odwieczne Słowo zaczyna przyoblekać się w ciało, są objawieniem początku dzieła naszego odkupienia. W jednej ze stichir święta jest nawet mowa o tkaniu ludzkiego ciała w łonie Dziewicy – po to, by przyoblec w człowieka samego Boga. W momencie Zwiastowania ujawniona zostaje też tajemnica planu Bożego (cs: domostroitielstwa) naszego zbawienia. Sam Bóg stał się człowiekiem, by zbawić świat. Jego cierpienia i śmierć na krzyżu są apogeum uniżenia i wyniszczenia, które rozpoczął w momencie Wcielenia. Jak mówi apostoł Paweł, Syn Boży ogołocił samego siebie, przyjąwszy postać sługi, stawszy się podobnym do ludzi (Flp 2, 7). Kenoza Boga – uniżenie Boga – zaczyna się w momencie Zwiastowania i jest to zarazem początek naszego zbawienia.
Wydarzenie opisane przez św. apostoła i ewangelistę Łukasza jest też ważne w odniesieniu do nauki Kościoła o Zbawicielu i do dogmatu chrystologicznego, bowiem opis ten mówi, że Jezus Chrystus jest prawdziwym Bogiem i prawdziwym człowiekiem. Boskość Jezusa Chrystusa jest podkreślona w odpowiedzi archanioła Gabriela na pytanie Najświętszej Marii: Jakże się to stanie, skoro nie znam męża? (Łk 1, 34). Anioł oznajmia Jej: Duch Święty zstąpi na Ciebie i moc Najwyższego osłoni Cię. Dlatego też Święte, które się narodzi, będzie nazwane Synem Bożym (Łk 1, 35). Słowa te potwierdzają Boskość Chrystusa. Jest On wcielonym, odwiecznie zrodzonym przez Ojca Synem – Logosem, Który w momencie Wcielenia przyjmuje ciało. Zrodzenie z Marii dowodzi natomiast istnienia ludzkiej natury, którą przyjął od Najświętszej.
W momencie Zwiastowania Boskość zjednoczyła się z człowieczeństwem w łonie Marii. Ponadto w jednej, Boskiej Osobie Jezusa Chrystusa zjednoczyły się dwie natury – Boska i ludzka. Było to konieczne, aby dokonało się przebóstwienie tej drugiej – ludzkiej, a w konsekwencji i nasze zbawienie. To, że Jezus Chrystus jest prawdziwym człowiekiem, w którym jest pełnia człowieczeństwa, Kościół podkreśla również i tym, że Święto Zwiastowania zostało ustanowione na dokładnie 9 miesięcy przed Świętem Bożego Narodzenia. W ten sposób pokazuje się, że Jego rozwój w łonie Matki został poddany prawom, którym podlega każdy człowiek. W dzisiejszym święcie potwierdza się więc te ważne dogmatyczne prawdy, których Kościół bronił w ciągu całej swojej historii.
Wychwalając dziś Najświętszą, dziękujemy Bogu za Jego wielkie miłosierdzie wobec stworzenia. Nasze zbawienie potrzebowało ogromnej miłości Boga. Miłość Ojca polega na tym, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne (J 3, 16); miłość Syna natomiast na tym, iż nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś życie swoje oddaje za przyjaciół swoich (J 15, 13).
Bracia i Siostry,
wyraźmy więc dziś naszą wielką wdzięczność Bogu, Który oddał samego siebie, byśmy my mogli żyć. Radujmy się tym, że zostaliśmy nazwani przyjaciółmi, bowiem zostało nam przygotowane Niezachodzące Królestwo Niebios. By jednak być zaliczonym do grona przyjaciół, należy czynić, co Syn nakazuje (J 15, 14).
Dziś w Święto Zwiastowania, gdy zgodnie ze słowami troparionu święta „Syn Boży staje się Synem Dziewicy i Gabriel łaskę zwiastuje, przeto i my wraz z nim zaśpiewajmy Bogurodzicy: Witaj, Łaski Pełna, Pan z Tobą!”. Amen.
abp Jakub (Kostiuczuk)
Prawosławny Arcybiskup Białostocki i Gdański
fotografia: jarek /orthphoto.net/