Zostań przyjacielem cerkiew.pl
Polsko-bałkańska wymiana: bractwo w Bułgarii
27 lutego 2026
Jedną z misji i założeń Bractwa Młodzieży Prawosławnej jest nawiązywanie relacji i przyjaźni z prawosławną młodzieżą z innych państw. Oprócz naturalnej potrzeby zawiązywania znajomości i rozszerzania horyzontów, dochodzi tu również praktyczny wymiar budowania jedności wśród młodych prawosławnych z różnych części świata. Delegacja Zarządu Centralnego Bractwa wspólnie z o. Piotrem Makalem w dniach 18–22 lutego przebywała w Bułgarii, gdzie spotkała się z lokalną prawosławną młodzieżą.
W tym czasie wśród miejscowych wciąż żywe były echa międzynarodowego Światowego Dnia Młodzieży Prawosławnej w monasterze św. Jerzego w Kremikowcach. Wydarzenie to zostało zorganizowane na początku lutego przez niedawno powstałą Bułgarską Prawosławną Wspólnotę Młodzieży we współpracy ze znaną w naszym kraju organizacją Suprasl oraz ASCOR Iași z Rumunii. Liderzy Българска православна младежка общност podjęli decyzję o stworzeniu własnych struktur po pobycie w Polsce na letnim spotkaniu młodzieży w Akademii Supraskiej. Zainspirowani działaniem innych grup (z Polski czy Rumunii), poczuli potrzebę powołania do życia rodzimej organizacji.
Stolica Bułgarii, tak jak i cały kraj, ma skomplikowaną historię: panowanie osmańskie, „kocioł bałkański”, kolejne wojny, niepokoje wewnętrzne oraz niszczące dla Cerkwi czasy komunistyczne. Sofia była świadkiem jednego z najtragiczniejszych zamachów na Bałkanach. W 1925 roku (w Wielki Czwartek) bułgarscy komuniści dokonali krwawego ataku w cerkwi Sveta Nedela, w którym zginęło lub zostało rannych ok. 700 osób z elity kraju. Cerkiew jednak zawsze była ostoją bułgarskiej myśli narodowej i nawet w najciemniejszych czasach występowała w obronie języka i narodu. Pierwszy dzień pobytu delegacja z Polski spędziła na zwiedzaniu Sofii. Zobaczyła m.in. imponujący Sobór św. Aleksandra Newskiego (budowany niemalże równolegle do swojego warszawskiego imiennika), cerkiew Mądrości Bożej oraz cerkiew św. Petki.
Martin Boyanov, jeden z liderów bułgarskiej organizacji, był uczestnikiem Światowego Dnia Młodzieży Prawosławnej w Lublinie. Kilka dni później w Bułgarii, przyjmując polską delegację, występował już w roli gospodarza. Pokazał gościom piękny monaster Kremikowski położony na stokach gór górujących nad Sofią. O jego złożonej historii opowiedział Antony, pasjonat dziejów. Ośrodek monastyczny powstał w XIV wieku, ale został zniszczony podczas podboju Bułgarii przez Turków. Odbudowano go 100 lat później i od tego czasu pełnił ważną rolę narodowo i kulturotwórczą. Z końca XV wieku pochodzi pięknie polichromowana cerkiew św. Jerzego. Układ monasteru i jego historia przywodzą na myśl nasz rodzimy Supraśl.
Korzystając z gościnności, polska delegacja odwiedziła również wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO Monaster Rylski. To kolejny przepięknie położony ośrodek, który był kluczowym centrum zachowania i odrodzenia bułgarskiej świadomości narodowej. W monasterze spoczywają relikwie świętego Jana Rylskiego, pustelnika żyjącego w X wieku. Podczas wyjazdu grupie towarzyszyli zaprzyjaźnieni młodzi Bułgarzy. Wieczorem odbyło się spotkanie kulturalne, podczas którego wymieniano się tradycjami, prezentując bułgarskie, polskie oraz białoruskie tańce i pieśni.
W niedzielę uczestnicy wzięli udział w Boskiej Liturgii w seminaryjnej cerkwi św. Mikołaja Sofijskiego. Spotkali się tam z rektorem seminarium, biskupem Melecjuszem, który wyraził otwartość na dalszą współpracę pomiędzy bractwem bułgarskim i polskim.
Podczas wyjazdu polskie Bractwo podzieliło się z nowo powstałą bułgarską organizacją swoim doświadczeniem w budowaniu prawosławnych struktur młodzieżowych. Ta partnerska wymiana wiedzy może stać się impulsem do planowania kolejnych, międzynarodowych inicjatyw, które mają na celu zacieśnienie współpracy między oboma organizacjami, w krajach między którymi istnieje przecież wiele wspólnych historycznych wątków.
Maksym Fionik
Zdjęcia: Maksym Fionik, Dawid Szejbut
W tym czasie wśród miejscowych wciąż żywe były echa międzynarodowego Światowego Dnia Młodzieży Prawosławnej w monasterze św. Jerzego w Kremikowcach. Wydarzenie to zostało zorganizowane na początku lutego przez niedawno powstałą Bułgarską Prawosławną Wspólnotę Młodzieży we współpracy ze znaną w naszym kraju organizacją Suprasl oraz ASCOR Iași z Rumunii. Liderzy Българска православна младежка общност podjęli decyzję o stworzeniu własnych struktur po pobycie w Polsce na letnim spotkaniu młodzieży w Akademii Supraskiej. Zainspirowani działaniem innych grup (z Polski czy Rumunii), poczuli potrzebę powołania do życia rodzimej organizacji.
Stolica Bułgarii, tak jak i cały kraj, ma skomplikowaną historię: panowanie osmańskie, „kocioł bałkański”, kolejne wojny, niepokoje wewnętrzne oraz niszczące dla Cerkwi czasy komunistyczne. Sofia była świadkiem jednego z najtragiczniejszych zamachów na Bałkanach. W 1925 roku (w Wielki Czwartek) bułgarscy komuniści dokonali krwawego ataku w cerkwi Sveta Nedela, w którym zginęło lub zostało rannych ok. 700 osób z elity kraju. Cerkiew jednak zawsze była ostoją bułgarskiej myśli narodowej i nawet w najciemniejszych czasach występowała w obronie języka i narodu. Pierwszy dzień pobytu delegacja z Polski spędziła na zwiedzaniu Sofii. Zobaczyła m.in. imponujący Sobór św. Aleksandra Newskiego (budowany niemalże równolegle do swojego warszawskiego imiennika), cerkiew Mądrości Bożej oraz cerkiew św. Petki.
Martin Boyanov, jeden z liderów bułgarskiej organizacji, był uczestnikiem Światowego Dnia Młodzieży Prawosławnej w Lublinie. Kilka dni później w Bułgarii, przyjmując polską delegację, występował już w roli gospodarza. Pokazał gościom piękny monaster Kremikowski położony na stokach gór górujących nad Sofią. O jego złożonej historii opowiedział Antony, pasjonat dziejów. Ośrodek monastyczny powstał w XIV wieku, ale został zniszczony podczas podboju Bułgarii przez Turków. Odbudowano go 100 lat później i od tego czasu pełnił ważną rolę narodowo i kulturotwórczą. Z końca XV wieku pochodzi pięknie polichromowana cerkiew św. Jerzego. Układ monasteru i jego historia przywodzą na myśl nasz rodzimy Supraśl.
Korzystając z gościnności, polska delegacja odwiedziła również wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO Monaster Rylski. To kolejny przepięknie położony ośrodek, który był kluczowym centrum zachowania i odrodzenia bułgarskiej świadomości narodowej. W monasterze spoczywają relikwie świętego Jana Rylskiego, pustelnika żyjącego w X wieku. Podczas wyjazdu grupie towarzyszyli zaprzyjaźnieni młodzi Bułgarzy. Wieczorem odbyło się spotkanie kulturalne, podczas którego wymieniano się tradycjami, prezentując bułgarskie, polskie oraz białoruskie tańce i pieśni.
W niedzielę uczestnicy wzięli udział w Boskiej Liturgii w seminaryjnej cerkwi św. Mikołaja Sofijskiego. Spotkali się tam z rektorem seminarium, biskupem Melecjuszem, który wyraził otwartość na dalszą współpracę pomiędzy bractwem bułgarskim i polskim.
Podczas wyjazdu polskie Bractwo podzieliło się z nowo powstałą bułgarską organizacją swoim doświadczeniem w budowaniu prawosławnych struktur młodzieżowych. Ta partnerska wymiana wiedzy może stać się impulsem do planowania kolejnych, międzynarodowych inicjatyw, które mają na celu zacieśnienie współpracy między oboma organizacjami, w krajach między którymi istnieje przecież wiele wspólnych historycznych wątków.
Maksym Fionik
Zdjęcia: Maksym Fionik, Dawid Szejbut