polska: Pielgrzymka bractwa Trzech Świętych Hierarchów do Jałówki
kuchnia muzyka sklep ogłoszenia wydarzenia fotogalerie

Pielgrzymka bractwa Trzech Świętych Hierarchów do Jałówki

03 października 2025

27 września Bractwo Cerkiewne Trzech Świętych Hierarchów Bazylego Wielkiego, Grzegorza Teologa i Jana Złotoustego zorganizowało pielgrzymkowy wyjazd do Jałówki na święto parafialne Podwyższenia Krzyża Pańskiego.

Historia prawosławia w Jałówce datuje się co najmniej na I połowę XVI wieku. W 1545 roku Jałówka otrzymała magdeburskie prawa miejskie od króla Zygmunta Augusta. W akcie tym jest już wzmianka o istnieniu w miejscowości świątyń prawosławnej i rzymskokatolickiej. Od początku istnienia wezwaniem cerkiew było Podwyższenia Krzyża Pańskiego. Sama nazwa Jałówka pochodzi z języka białoruskiego od słowa "jałowy" tj. "jodłowy" co oznaczałoby las jodłowy lub świerkowy.

Cerkiew w Jałówce architektonicznie nawiązująca do sztuki bizantyjskiej została zaprojektowana przez znanego architekta, prof. Aleksandra Grygorowicza z Poznania, podobnie jak dzwonnica. Budowniczym świątyni parafialnej był ojciec Konstanty Doroszkiewicz, proboszcz w latach 1955-1971. Polichromia wypełniająca wnętrze świątyni jest autorstwa artysty malarza Józefa Łotowskiego i częściowo Jarosława Wiszenki, a witraże okienne zaprojektował prof. A. Grygorowicz. Inicjatorem budowy dzwonnicy i jej wystroju wewnetrznego był z kolei ojciec Eugeniusz Konachowicz, proboszcz parafii w Jałówce w latach 1971-2004. Całość terenu otoczona jest malowniczym kamiennym parkanem z bramą wejściową.

Uroczystości liturgiczne rozpoczęły się o godzinie 9 -tej od oświęcenia wody w kaplicy p.w. świętych równych apostołom Konstantyna i Heleny, znajdującej się w pięknej dzwonnicy. Świątynia ta, której ściany upiększają pilichromie Jarosława Wiszenko z Mielnika pełni jednocześnie funkcję świątyni podczas niskich temperatur w okresie zimowym.

Święta Liturgia sprawowana była w cerkwi parafialnej Podwyższenia Krzyża Pańskiego. Nabożeństwu z udziałem duchownych diecezji białostocko-gdańskiej i warszawsko -bielskiej przewodził ojciec mitrat Jan Jaroszuk, proboszcz parafii św. Mikołaja w Michałowie i dziekan okręgu gródeckiego. Podczas liturgii obecny był także proboszcz parafii rzymskokatolickiej w Jałówce. W czasie homili ojciec Dariusz Sulima z parafii w Gródku mówił między innymi o historii święta, o znaczeniu i roli krzyża w życiu chrześcijanina oraz naszym indywidualnym, życiowym krzyżu. Podczas Świętej Liturgii wielu wiernych, w tym uczestników pielgrzymki przystąpiło do Sakramentów Spowiedzi i Eucharystii.

Podczas święta wierni otrzymali oraz mogli nabyć wydawnictwa Bractwa, Bratczyka oraz inne.

Po nabożeństwie odbyła się procesja - krestny chod wokół cerkwi. W słowie na zakończenie proboszcz parafii w Jałówce ojciec Aleksander Dobosz podziękował zebranym - duchowieństwu i wiernym, w tym przybylym pielgrzymom, za tak liczny udział w święcie parafialnym.

Należy wspomnieć, iż na terenie parafii znajduje sie również kaplica p.w. św. Mikołaja we wsi Bachury. Jej pasjonująca i burzliwa historia sięga połowy XVII wieku, okresu "potopu szwedzkiego" oraz związana jest także z trwaniem przy prawosławiu po unii brzeskiej miejscowych mieszkańców.
Następnie pielgrzymi zostali zaproszeni na świąteczny obiad, który miał miejsce na plebanii. Po uczcie duchowej podczas Świętej Liturgii i wzmocnieniu sił fizycznych uczestnicy bractwowej pielgrzymki udali się w drogę powrotną.

Na trasie do Białegostoku zaplanowany był postój w Piatience, należącej do parafii Topolany. Na jej terenie znajduje sie wiele miejsc z interesującą historią. W uroczysku Piatienka, na wzgórzu zwanym "Kniaziowa Góra- Kniaziewa Hora" stoi cerkiew p.w. Podwyższenia Krzyża Pańskiego. Nieopodal znajduje się kaplica- czasownia p.w. św. Paraskiewy ze żródełkiem. To miejsce kultowe, gdzie wg tradycji w okresie "morowego powietrza" na początku XVIII wieku miało miejsce objawienie się Matki Bożej. W pobliskich wsiach: Folwarkach Tylwickich w roku 1929 miało miejsce cudowne odnowienie się ikony Chrystusa Ukrzyżowanego, o czym przypomina pamiątkowy krzyż, a w Folwarkach Wielkich znajdował się istocznik-źródełko. Tutaj pielgrzymi zapoznali się z historią tego oraz innych pobliskich miejsc.

Jadąc z Piatienki w stronę Zabłudowa, niedaleko za Folwarkami Tylwickimi mogli też obserwować znajdujący się po lewej stronie wysoki drewniany krzyż, którego nie sposób nie zauważyć. Został on ustawiony we wrześniu b.r. z inicjatywy mieszkańców Folwark Tylwickich w intencji zmarłych podczas epidemii w XVIII wieku.

Pielgrzymi podczas jej trwania mogli wzbogacić się duchowo uczestnicząc w modlitwie w podróży, a przede wszystkim podczas święta parafialnego w Jałówce, a także podczas pobytu w Piatience. Jej uczestnicy wyrażają w tym miejscu podziękowania proboszczowi parafii w Jałówce i parafianom za wsparcie pielgrzymki.

W tekście wykorzystano informacje zawarte w artykule: "Parafia Podwyższenia Świętego Krzyża w Jałówce", ks.Aleksander Dobosz, Kalendarz prawoslawny 2021, Warszawska Matropolia Prawosławna, Warszawa, 2020.

Sławomir Nazaruk
Zdjęcia Piotr Oniszczuk