Zostań przyjacielem cerkiew.pl
O historii pierwszych pielgrzymek z Białegostoku na św. Górę Grabarkę
02 sierpnia 2025
W tym roku organizowana jest już XL Piesza Pielgrzymka Białystok – Święta Góra Grabarka.
Piesze zorganizowane pielgrzymki z Białegostoku na św. Górę Grabarkę rozpoczęły się z inicjatywy Rady Diecezjalnej Młodzieży przy Diecezji Białostocko-Gdańskiej. Taką nazwę nosiło wówczas bractwo młodzieżowe diecezji białostocko-gdańskiej. Powstałe w październiku 1985 roku bractwo diecezjalne do głównych priorytetów swej działalności wpisało między innymi organizację pieszej pielgrzymki na św. Górę Grabarkę.
Pierwsza taka pielgrzymka z okazji święta Przemienienia Pańskiego – Preobrażenija Hospodnia odbyła się w 1986 roku. Ze względu na brak pozwolenia na jej organizację ze strony ówczesnych władz (takie były wówczas wymogi), była to pielgrzymka nieoficjalna. Z tym faktem wiązały się sprawy organizacyjne. Z ówczesnym ordynariuszem diecezji białostocko-gdańskiej biskupem Sawą, obecnym metropolitą warszawskim i całej Polski ustalono, że trasa pielgrzymki rozpocznie się poza Białymstokiem. Nie chcieliśmy niepotrzebnie prowokować reakcji władz na to przedsięwzięcie – w końcu było ono poniekąd nielegalne. Pielgrzymka rozpoczęła się w Zabłudowie, po wcześniejszym uzgodnieniu z proboszczem parafii ojcem Mikołajem Ostapczukiem. Informacje o jej organizacji nie były nagłaśniane, a uczestnikami zostali najbardziej aktywni i jednocześnie zaufani członkowie Bractwa. Większość z nich dobrze znała się między sobą. Z pięćdziesięciu kilku pielgrzymów większość stanowili studenci. Było też kilka osób pracujących, w tym piszący te słowa. Najmłodszym, niepełnoletnim uczestnikiem, pod opieką swych sióstr, był 14-letni wówczas ojciec Paweł Łapiński, obecny wikariusz parafii w Wasilkowie. Pielgrzymi otrzymali w Zabłudowie od ojca Mikołaja na drogę trzy krzyże i ikonę.
Pielgrzymka trwała pięć dni. Jej trasa wiodła w większości „bocznymi”, a jednocześnie malowniczymi, polnymi, wiejskimi drogami. Nie było wspomagającego transportu, a uczestnicy nieśli swoje bagaże, w tym namioty. W razie potrzeby wzajemnie się wspomagali. Pielgrzymka prowadziła z Zabłudowa przez Solniki, Miniewicze, Pawły, Ryboły, Wojszki, Ploski, Chraboły, Rajsk, Bielsk Podlaski, Orlę, Kleszczele, Milejczyce i Żerczyce. W Bielsku Podlaskim pielgrzymi idący z krzyżami zostali zauważeni przez „władzę”. Następnego dnia po uprzedzeniu przez dobrego człowieka o oczekującym na trasie samochodzie „służb” zmieniono marszrutę i zamiast prosto na Kleszczele, skierowano się na Orlę.
Od Bielska pielgrzymka poruszała się już w trzech oddzielnych grupach (trzy krzyże z Zabłudowa), nieprzekraczających 20 osób. Okazało się, iż zgodnie z przepisami grupa do 20 osób nie wymagała pozwolenia na poruszanie się po drogach publicznych. Służby odwiedziły ówczesnych proboszczów w Kleszczelach i Milejczycach z „propozycją”, aby nie przyjmowali oni pielgrzymów. Ojcowie Mikołaj Kiełbaszewski i Antoni Czapko oczywiście nakarmili i przenocowali uczestników pielgrzymki. W Milejczycach do pielgrzymów dołączyło trzech seminarzystów z Czechosłowacji, miedzy innymi obecny ojciec Michal Rosic’. Było także spotkanie z aparatem fotograficznym „służb”!
Po kilkudniowej wędrówce z przygodami i „atrakcjami” pielgrzymi dotarli do celu – Świętej Góry Grabarki z monasterem świętych Marty i Marii. Szlak zorganizowanych pieszych pielgrzymek z Białegostoku na św. Górę Grabarkę został przetarty!
Druga pielgrzymka, a pierwsza oficjalna, odbyła się w roku następnym, czyli 1987 i liczyła już kilkaset osób (patrz zdjęcia). O pielgrzymce i jej celu świadczył transparent niesiony na początku: „Prawosławna Pielgrzymka Białystok – Św. Góra Grabarka ‘87”. Kolejne lata przyniosły następne, organizowane przez Bractwo Młodzieży Prawosławnej Diecezji Białostocko-Gdańskiej. Tak trwa do dzisiaj i miejmy nadzieję, iż będzie trwało w przyszłości.
Sławomir Nazaruk
pierwszy przewodniczący Bractwa Młodzieży Prawosławnej Diecezji Białostocko-Gdańskiej (w latach 1985-1989)
i organizator pierwszych pielgrzymek z Białegostoku na św. Górę Grabarkę
Piesze zorganizowane pielgrzymki z Białegostoku na św. Górę Grabarkę rozpoczęły się z inicjatywy Rady Diecezjalnej Młodzieży przy Diecezji Białostocko-Gdańskiej. Taką nazwę nosiło wówczas bractwo młodzieżowe diecezji białostocko-gdańskiej. Powstałe w październiku 1985 roku bractwo diecezjalne do głównych priorytetów swej działalności wpisało między innymi organizację pieszej pielgrzymki na św. Górę Grabarkę.
Pierwsza taka pielgrzymka z okazji święta Przemienienia Pańskiego – Preobrażenija Hospodnia odbyła się w 1986 roku. Ze względu na brak pozwolenia na jej organizację ze strony ówczesnych władz (takie były wówczas wymogi), była to pielgrzymka nieoficjalna. Z tym faktem wiązały się sprawy organizacyjne. Z ówczesnym ordynariuszem diecezji białostocko-gdańskiej biskupem Sawą, obecnym metropolitą warszawskim i całej Polski ustalono, że trasa pielgrzymki rozpocznie się poza Białymstokiem. Nie chcieliśmy niepotrzebnie prowokować reakcji władz na to przedsięwzięcie – w końcu było ono poniekąd nielegalne. Pielgrzymka rozpoczęła się w Zabłudowie, po wcześniejszym uzgodnieniu z proboszczem parafii ojcem Mikołajem Ostapczukiem. Informacje o jej organizacji nie były nagłaśniane, a uczestnikami zostali najbardziej aktywni i jednocześnie zaufani członkowie Bractwa. Większość z nich dobrze znała się między sobą. Z pięćdziesięciu kilku pielgrzymów większość stanowili studenci. Było też kilka osób pracujących, w tym piszący te słowa. Najmłodszym, niepełnoletnim uczestnikiem, pod opieką swych sióstr, był 14-letni wówczas ojciec Paweł Łapiński, obecny wikariusz parafii w Wasilkowie. Pielgrzymi otrzymali w Zabłudowie od ojca Mikołaja na drogę trzy krzyże i ikonę.
Pielgrzymka trwała pięć dni. Jej trasa wiodła w większości „bocznymi”, a jednocześnie malowniczymi, polnymi, wiejskimi drogami. Nie było wspomagającego transportu, a uczestnicy nieśli swoje bagaże, w tym namioty. W razie potrzeby wzajemnie się wspomagali. Pielgrzymka prowadziła z Zabłudowa przez Solniki, Miniewicze, Pawły, Ryboły, Wojszki, Ploski, Chraboły, Rajsk, Bielsk Podlaski, Orlę, Kleszczele, Milejczyce i Żerczyce. W Bielsku Podlaskim pielgrzymi idący z krzyżami zostali zauważeni przez „władzę”. Następnego dnia po uprzedzeniu przez dobrego człowieka o oczekującym na trasie samochodzie „służb” zmieniono marszrutę i zamiast prosto na Kleszczele, skierowano się na Orlę.
Od Bielska pielgrzymka poruszała się już w trzech oddzielnych grupach (trzy krzyże z Zabłudowa), nieprzekraczających 20 osób. Okazało się, iż zgodnie z przepisami grupa do 20 osób nie wymagała pozwolenia na poruszanie się po drogach publicznych. Służby odwiedziły ówczesnych proboszczów w Kleszczelach i Milejczycach z „propozycją”, aby nie przyjmowali oni pielgrzymów. Ojcowie Mikołaj Kiełbaszewski i Antoni Czapko oczywiście nakarmili i przenocowali uczestników pielgrzymki. W Milejczycach do pielgrzymów dołączyło trzech seminarzystów z Czechosłowacji, miedzy innymi obecny ojciec Michal Rosic’. Było także spotkanie z aparatem fotograficznym „służb”!
Po kilkudniowej wędrówce z przygodami i „atrakcjami” pielgrzymi dotarli do celu – Świętej Góry Grabarki z monasterem świętych Marty i Marii. Szlak zorganizowanych pieszych pielgrzymek z Białegostoku na św. Górę Grabarkę został przetarty!
Druga pielgrzymka, a pierwsza oficjalna, odbyła się w roku następnym, czyli 1987 i liczyła już kilkaset osób (patrz zdjęcia). O pielgrzymce i jej celu świadczył transparent niesiony na początku: „Prawosławna Pielgrzymka Białystok – Św. Góra Grabarka ‘87”. Kolejne lata przyniosły następne, organizowane przez Bractwo Młodzieży Prawosławnej Diecezji Białostocko-Gdańskiej. Tak trwa do dzisiaj i miejmy nadzieję, iż będzie trwało w przyszłości.
Sławomir Nazaruk
pierwszy przewodniczący Bractwa Młodzieży Prawosławnej Diecezji Białostocko-Gdańskiej (w latach 1985-1989)
i organizator pierwszych pielgrzymek z Białegostoku na św. Górę Grabarkę