Zostań przyjacielem cerkiew.pl
Wykład o. Denisa Rusnaka o św. Cyrylu Turowskim
31 marca 2025
27 marca na zaproszenie Bractwa Cerkiewnego Trzech Świętych Hierarchów w sali Centrum Kultury Prawosławnej w Białymstoku wykład nt. "Dziedzictwo duchowe św. Cyryla Turowskiego, białoruskiego Złotoustego" wygłosił o. Denis Rusnak z przymonasterskiej parafii pw. Przemienienia Pańskiego na św. Górze Grabarce.
Zebrani mogli zapoznać się z żywotem św. hierarchy Cyryla Turowskiego, zarysowanym na tle sytuacji religijno-politycznej średniowiecznej Rusi w okresie rozbicia dzielnicowego, a następnie z przykładami jego twórczości piśmienniczej i kaznodziejskiej (która w liczbie kilkudziesięciu kazań, listów i modlitw dotrwały (mimo upływu ponad ponad 800 lat!) do dnia dzisiejszego, będąc wielokrotnie przepisywane i publikowane w następnych stuleciach przez kolejne pokolenia prawosławnych wiernych.
Św. Cyryl żył w XII w. w jednym z księstw ruskich – Księstwie Turowskim (Turów, obecnie miasto nad Prypecią w południowej Białorusi). Prowadził ascetyczne życie jako mnich, w tym także jako „zatwornik” (pol. rekluz) i „stołpnik” (pol. słupnik), zaś w latach 60-tych tego stulecia wybrany został na biskupią katedrę Turowa, jednego z największych ówczesnych ośrodków polityczno-kulturalnych Rusi. Zasłynął z daru słowa. Współcześni nazywali go „ruskim Złotoustym”, porównując – z powodu jego pisarskiej i kaznodziejskiej działalności - z wielkim Ojcem Cerkwi Św. Janem Złotoustym, arcybiskupem Konstantynopola. W kazaniach często używał języka przypowieści, co czyniło przekazywaną treść teologiczną bardziej zrozumiałą i przystępną dla słuchających. Kanonizowany został bardzo szybko, już na przełomie XII i XIII w.
Miejsce pobytu relikwii świętego nie jest znane.
O. Denis opowiedział także o samym Turowie i śladach jego chlubnej przeszłości, m.in. o Ewangelii Turowskiej z XI w. (przechowywanej obecnie w Wilnie), będącej jednym z najstarszych zachowanych zabytków ruskiego piśmiennictwa, o Krzyżu Turowskim, podarowanym z Konstantynopola w XII w., który wśród wichrów historii zaginął, a który w czasach współczesnych został zrekonstruowany, o pozostałościach XII-wiecznego turowskiego soboru katedralnego, odbudowanego w XXI w., choć nie na miejscu pierwotnej świątyni, o tzw. „rosnących” cud-krzyżach wyciosanych z kamienia w X-XII w, które świadczą o sięgającym tysiąc lat wstecz duchowym dziedzictwie wschodnio-słowiańskiego Prawosławia...
Wykład okazał się bardzo interesujący, przeciągnął się ponad zaplanowany czas, a po jego wysłuchaniu obecni z zainteresowaniem zadawali o. Denisowi kolejne pytania.
Zapraszamy na kolejne wykłady o prawosławnej duchowości i kulturze! Poznawajmy swoją wiarę i kulturę naszych przodków i naszą!
Piotr Jurczuk
Zebrani mogli zapoznać się z żywotem św. hierarchy Cyryla Turowskiego, zarysowanym na tle sytuacji religijno-politycznej średniowiecznej Rusi w okresie rozbicia dzielnicowego, a następnie z przykładami jego twórczości piśmienniczej i kaznodziejskiej (która w liczbie kilkudziesięciu kazań, listów i modlitw dotrwały (mimo upływu ponad ponad 800 lat!) do dnia dzisiejszego, będąc wielokrotnie przepisywane i publikowane w następnych stuleciach przez kolejne pokolenia prawosławnych wiernych.
Św. Cyryl żył w XII w. w jednym z księstw ruskich – Księstwie Turowskim (Turów, obecnie miasto nad Prypecią w południowej Białorusi). Prowadził ascetyczne życie jako mnich, w tym także jako „zatwornik” (pol. rekluz) i „stołpnik” (pol. słupnik), zaś w latach 60-tych tego stulecia wybrany został na biskupią katedrę Turowa, jednego z największych ówczesnych ośrodków polityczno-kulturalnych Rusi. Zasłynął z daru słowa. Współcześni nazywali go „ruskim Złotoustym”, porównując – z powodu jego pisarskiej i kaznodziejskiej działalności - z wielkim Ojcem Cerkwi Św. Janem Złotoustym, arcybiskupem Konstantynopola. W kazaniach często używał języka przypowieści, co czyniło przekazywaną treść teologiczną bardziej zrozumiałą i przystępną dla słuchających. Kanonizowany został bardzo szybko, już na przełomie XII i XIII w.
Miejsce pobytu relikwii świętego nie jest znane.
O. Denis opowiedział także o samym Turowie i śladach jego chlubnej przeszłości, m.in. o Ewangelii Turowskiej z XI w. (przechowywanej obecnie w Wilnie), będącej jednym z najstarszych zachowanych zabytków ruskiego piśmiennictwa, o Krzyżu Turowskim, podarowanym z Konstantynopola w XII w., który wśród wichrów historii zaginął, a który w czasach współczesnych został zrekonstruowany, o pozostałościach XII-wiecznego turowskiego soboru katedralnego, odbudowanego w XXI w., choć nie na miejscu pierwotnej świątyni, o tzw. „rosnących” cud-krzyżach wyciosanych z kamienia w X-XII w, które świadczą o sięgającym tysiąc lat wstecz duchowym dziedzictwie wschodnio-słowiańskiego Prawosławia...
Wykład okazał się bardzo interesujący, przeciągnął się ponad zaplanowany czas, a po jego wysłuchaniu obecni z zainteresowaniem zadawali o. Denisowi kolejne pytania.
Zapraszamy na kolejne wykłady o prawosławnej duchowości i kulturze! Poznawajmy swoją wiarę i kulturę naszych przodków i naszą!
Piotr Jurczuk
