Euchologiony po polsku

Wydawnictwo Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, 23 września 2016

 Wydawanie w Polsce prawosławnych książek liturgicznych w języku polskim ma już swoją niekrótką historię. Dużego rozmachu proces ten nabrał w XXI wieku. W 2001 r. ukazał się oficjalny przekład Boskiej Liturgii św. Jana Chryzostoma na język polski, po którym kolejno wydano Liturgie: św. Bazylego Wielkiego, Uprzednio Poświęconych Darów, porządek wieczerni i jutrzni, jak też szereg innych modlitw mających zastosowanie podczas sprawowania różnych nabożeństw. Ważnymi wydarzeniami dla Cerkwi prawosławnej w Polsce było też wydanie w 2011 r. „Archijeratikonu” po polsku oraz prawosławnego przekładu na język polski Świętej Ewangelii (I wydanie w 2014 r., II wydanie w 2015 r.).

Jesień roku 2016 zaowocowała z kolei wydaniem aż czterech nowych książek liturgicznych w języku polskim. To: dwa tomy „Euchologionu”, „Euchologion uzupełniający” oraz „Euchologion monastyczny”. Zawarte w tych księgach teksty zostały przyjęte decyzją Świętego Soboru Biskupów naszej Cerkwi z dnia 18 listopada 2014 roku. Od tego czasu trwały prace redakcyjno-korektorskie, które zakończyły się ich wydaniem drukiem. Te same księgi, chociaż w swej treści bardziej okrojone, zostały wydane przez Warszawską Metropolię Prawosławną w języku cerkiewnosłowiańskim jesienią 2010 roku. Złożyły się one z dwa tomy.

„Euchologion” jest jedną z najważniejszych ksiąg liturgicznych w Prawosławiu. W jego skład wchodzą teksty nabożeństw, sakramentów, molebnów, a także modlitw odmawianych w bardzo rożnych okolicznościach. Księga zawierająca te teksty nosi cerkiewnosłowiańską nazwę „Trebnik”, którą otrzymała od słowa „treba”, w języku staroruskim posiadającego sakralne znaczenie i oznaczającego „ofiarę”, „składanie ofiary”, „modlitwę”, „wypełnienie świętego obrzędu”. W języku greckim odpowiednikiem „Trebnika” jest „Euchologion”. Najstarszy znany „Euchologion” pochodzi z Egiptu i powstał w IV wieku. Był on nieduży w porównaniu ze współczesnymi „Trebnikami” i „Euchologionami”, które sukcesywnie uzupełniano o teksty kolejnych nabożeństw i modlitw.
„Euchologiony” wydane w tym roku po polsku zawierają łącznie blisko 200 dłuższych i krótszych tekstów nabożeństw, sakramentów i modlitw. Autorem przekładu jest od wielu lat zajmujący się m.in. translatorstwem ks. dr Henryk Paprocki. Jest to zatem przede wszystkim efekt jego wieloletniej benedyktyńskiej pracy.

Oba tomy „Euchologionu” i „Euchologion uzupełniający” stanowią jeden komplet książek i praktycznym formacie 12,5×17,5 cm każda. Z kolei „Euchologion monastyczny” posiada format A4.
Chociaż zasadniczo z „Euchologionów” na co dzień korzystają duchowni, to znajduje się w nich wiele modlitw, które powinien znać i korzystać z nich  każdy wierny. Są to bowiem nie tylko modlitwy stricte cerkiewne, ale też związane z domem i pracą. Warto je znać i modlitewnie zwracać się ich słowami do Pana naszego Jezusa Chrystusa, Bogarodzicy oraz świętych.

Na podkreślenie zasługuje też fakt, że „Euchologiony” zostały pięknie wydrukowane i oprawione w białostockiej drukarni „Orthdruk”. Ich karty są szyte, posiadają one twardą, estetyczną oprawę oraz trzy tasiemki, ułatwiające korzystanie z książek.

Książki można nabyć m.in. w siedzibie Wydawnictwa (ul. Św. Mikołaja 5, 15-420 Białystok, wydawnictwo@orthodox.pl, tel./fax: 857443646), sklepiku Bractwa Młodzieży Prawosławnej w Polsce przy soborze św. Mikołaja w Białymstoku, Centrum Kultury Prawosławnej w Białymstoku oraz przez Internet za pośrednictwem strony www.sklep.cerkiew.pl.

_______________
Euchologion, Tom 1., Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2016, s. 687; Euchologion, Tom 2., Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2016, s. 604; Euchologion uzupełniający, Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2016, s. 476; Euchologion monastyczny, Warszawska Metropolia Prawosławna,
Warszawa 2016, s. 149.