polska: Spotkanie Bractwa Cerkiewnego Trzech Świętych Hierarchów

Spotkanie Bractwa Cerkiewnego Trzech Świętych Hierarchów

Piotr Jurczuk, 18 grudnia 2023

Dnia 14 grudnia br. w Centrum Kultury Prawosławnej w Białymstoku gościem zorganizowanego przez Bractwo Cerkiewne Trzech Świętych Hierarchów Bazylego Wielkiego, Grzegorza Teologa i Jana Złotoustego w Białymstoku spotkania był dr o. Andrzej Kuźmą, wykładowca Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie.

Temat spotkania: „Św. Paisjusz Wieliczkowski i publikacja Dobrotolubija – Filokalii” dotyczył osoby świętego, który wniósł wielki wkład w przybliżenie prawosławnym społeczeństwom Słowiańszczyzny duchowości świętych Ojców Cerkwi. Dzięki trudom, którym św. Pasjusz poświęcił całe swoje życie, ukazał się w 1793r. pierwszy słowiański przekład „Filokalii” (po słowiańsku: „Dobrotolubije”; w tłum. na jęz. polski dosł. „umiłowanie dobra i piękna”), największego i najbardziej znanego zbioru tekstów ascetycznych ok. 38 chrześcijańskich autorów z okresu IV-XV w, m.in. św. św. Antoniego Wielkiego, Marka Ascety, Jana Kasjana, Hezychiusza z Synaju, Diadocha z Fotyki, Jana Klimaka, Symeona Nowego Teologa, Barsanufiusza i Jana z Gazy, i wielu innych. Filokalia omawia prawidłowe zasady chrześcijańskiego życia duchowego: ascezę ciała, opanowanie umysłu i wewnętrzne skupienie, znaczne fragmenty poświęcając modlitwie Jezusowej zwanej modlitwą serca, przez co stanowi nieoceniony skarb prawosławnej duchowości dla osób, którym nieobojętna jest sprawa swojego zbawienia.

Św. Paisjusz Wieliczkowski (jego pamięć obchodzimy 28 listopada wg nowego stylu) żył w XVIII w. Umiłowawszy Chrystusa, od 16 roku życia z wielkim poświęceniem praktykował życie mnisze w monasterach Imperium Rosyjskiego (na terenie dzisiejszej Ukrainy), Mołdawii i Wołoszczyzny (dzisiejszej Rumunii) i Św. Góry Atos. Pod koniec życia był ihumenem monasterów w Neamt i Secul, gdzie sprawował opiekę duchową nad ponad tysiącem mnichów. Jeden ze współczesnych mu pielgrzymów napisał o nim: „Zobaczyłem własnymi oczyma wcieloną świętość, człowieka wolnego od wszelkich żądz… Nazywano go bezcielesnym człowiekiem”. Św. Paisjusz całe swoje życie poświęcił odszukiwaniu pierwotnych źródeł duchowości chrześcijańskiej, tłumaczeniu tekstów wielkich świętych z języka starogreckiego i publikowaniu ich dla szerokich kręgów prawosławnych wiernych. We fragmentach „Dobrotolubije” („Filokalia”) - to wielkie dzieło duchowości prawosławnej dostępne jest, co bardzo cieszy, także w tłumaczeniu na język polski.

W jednym ze swoich dzieł (pt. „Lilie polne albo kwiaty cudowne”) Św. Paisjusz Wieliczkowski radzi: „Miej w sobie zawsze pamięć o Bogu. Trzymaj się modlitwy Jezusowej i nigdy jej nie porzucaj. (…) Noś w sobie skruchę wobec Boga i ludzi. Cierpliwie znoś wszelkie próby – bez szemrania. Bądź szczodry i łaskawy. Roztaczaj opiekę nad ubogimi. Noś w sobie smutek z powodu własnych grzechów, a jednocześnie radość płynącą z bliskości Boga. Jedz i pij w takiej ilości, abyś odczuwał głód oraz pragnienie. Bądź człowiekiem łagodnym i cierpliwym. Nie goń za własną chwałą, ani też nie pożądaj złota. Wobec przyjaciół trwaj w miłości. Strzeż się wszelkiej obłudy oraz pychy. Trudź się z ochotą dla Boga. Zachowuj milczenie. Gdy cię pytają o coś – odpowiadaj życzliwie. Zachowuj gorliwość w poście, częstych modlitwach, czuwaniach oraz w śpiewaniu Psalmów. Przyswajaj sobie dar roztropności. Nie potępiaj nikogo z ludzi, lecz za to siebie osadzaj z cała surowością. Jeśli będziesz pielęgnować te wszystkie cnoty, to staniesz się dzieckiem Ewangelii…”.

Na spotkaniu zaprezentowano nowy numer cyklicznie wydawanego czasopisma Bractwa Trzech Świętych Hierarchów - „Swiatootieczeskij listok”, które w całości zostało poświęcone osobie świętego Paisjusza Wieliczkowskiego (poza wydaniem w wersji papierowej, z publikacją można zapoznać się także na stronie fejsbukowej Bractwa).