W lipcowym Przeglądzie Prawosławnym

Anna Radziukiewicz, 25 czerwca 2021

W PP na lipiec najwięcej miejsca poświęciła redakcja monasterowi w Supraślu, przygotowując czytelników do historycznego wydarzenia, jakim jest wyświęcenie 27 czerwca zrekonstruowanej cerkwi Zwiastowania Bogarodzicy. Na 11 stronach przypominamy dzieje ławry, poczynając od końca XV wieku, czyli jej założenia w dobrach Chodkiewiczów przy władyce Józefie Sołtanie, przez okres jej największego rozkwitu w XVI wieku, ale też rozdzierającą Cerkiew unię z Kościołem rzymskokatolickim, swary jej towarzyszące, powrót do prawosławia w wieku jej ubóstwa, czyli w XIX i praktycznie ocalenie monasteru przy archimandrycie Mikołaju Dołmatowie na przełomie XIX i XX wieku. Piszemy też o dramatycznym wieku XX – bieżeństwie, utracie monasteru w okresie międzywojennym i po II wojnie, i powrocie na to miejsce po 50 latach nieobecności, przy niezłomnym, odważnym i konsekwentnym metropolicie Cerkwi w Polsce Sawie, wtedy arcybiskupie białostockim i gdańskim. Czytamy też o walce o monaster na najwyższych szczeblach – sejmowym, rządowym, międzynarodowym i wreszcie o jego odbudowie.

„Cerkiew jak nowa” to tekst Doroty Wysockiej o wyświęceniu ponad stuletniej cerkwi w Barlinku w Zachodniopomorskiem, gdzie parafię tworzy dziesięć rodzin, a trud duszpasterski niesie o. Jarosław Biryłko. W jaki sposób tak mała wspólnota dźwignęła tak kosztowny i gruntowny remont dawnej protestanckiej świątyni, o tym w tekście.

Konstanty Bondaruk dzieli się naukami, wypływającymi z ewangelicznego Kazania na Górze, skupiając się na budowniczym mądrym i roztropnym, wznoszącym dom na skale i bezmyślnym, budującym na piasku. Analizuje także Ewangelię św. Łukasza, w której jest fraza: „Nie bój się mała trzódko”.

Jak po raz osiemnasty czciliśmy uroczyście  w Chełmie pamięć świętych męczenników Ziemi Chełmskiej i Podlaskiej, pisze o. Korneliusz Wilkiel.

Przeczytamy o wizycie prezydenta Rzeczypospolitej Andrzeja Dudy na Grabarce i w Zaleszanach. W Zaleszanach prezydent złożył wieniec pod krzyżem, upamiętniającym mieszkańców zamordowanych 29 stycznia 1946 roku przez oddział dowodzony przez Romualda Rajsa „Burego”.

Są dwa teksty o dwóch fundacjach, niosących pomoc tym, którzy jej najbardziej potrzebują – niepełnosprawnym, chorym, leżącym na łożu śmierci, obu działających na wschodniej Białostocczyźnie, prowadzonych przez szlachetnych i kompetentnych ludzi. Jest to Fundacja Nowa Wola – obchodzi dziesięć lat istnienia i Fundacja Hospicjum Proroka Eliasza, której projekt opieki nad potrzebującymi jako jedyny z Polski został dostrzeżony w Komisji Europejskiej.

O sztuce czuwania i modlitwy przeczytamy w tekstach „W kaliwie u starca Paisjusza” metropolity Nikolaosa (Chatzinikolaou) i w „Jak nauczyć się modlić” – tu uczą nas współczesne autorytety duchowe, takie jak metropolita Limassol Atanazy, metropolita włodzimierski i suzdalski Tichon.

Z tekstu-refleksji „Kino zarobkowe” dowiemy się, jak kino, dla którego dziś najważniejszą sprawą jest tak zwana kasa, potrafi rujnować życie i zdrowie młodych i jak należy przed nim ich chronić.

14 czerwca odszedł w wieku 81 lat o. Eugeniusz Cebulski, służący we Wrocławiu na Piasku i w Sokołowsku, dla którego służba była misją, który potrafił przekonać do prawosławia kilkadziesiąt osób, a w przypadku kilkunastu małżeństw uratował związek.

Do wsi Rąblów w Lubelskiem zaprasza o. Stanisław Strach. Tam jest miejsce upamiętniające 14 maja 1944 roku, kiedy oddziały Armii Ludowej, Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich i radzieckiej partyzantki walczyły z hitlerowcami i oddawały swe życie. W tym roku ich pamięć czciły tylko cztery osoby!

Ustawa o stosunku państwa do Cerkwi prawosławnej ma już 30 lat. O tym, w jakich bólach się rodziła i jak ogromne znaczenie ma dla Cerkwi w Polsce, pisze Eugeniusz Czykwin, który wtedy w Sejmie włożył tyle energii i zapobiegliwości, by została ona podpisana.