polska: Źródła do radomskiego prawosławia
kuchnia muzyka sklep ogłoszenia wydarzenia fotogalerie

Źródła do radomskiego prawosławia

Stefan Dmitruk, 27 listopada 2017

22 października 2017 r. minęło 180. lat od wyświęcenia pierwszej cerkwi prawosławnej w Radomiu. Z tej okazji lubelski historyk, dr Stefan Dmitruk, opracował źródła do dziejów radomskiego prawosławia.

Pierwszym z nich jest wykaz kleru prawosławnego posługującego w radomskich świątyniach od 1837 r. Spis obejmuje proboszczów, wikariuszy, diakonów, katechetów. Opracowanie powstało na bazie książki ks. Jarosława Antosiuka (obecnie proboszcz parafii prawosławnej w Krakowie; w latach 2000 - 2004 niósł posługę w Radomiu jako diakon, a następnie wikariusz) pt. Radomskie prawosławie (wyd. Radom 2004).

Drugim materiał to "Sprawozdanie Cerkiewno-Parafialnego Komitetu Opiekuńczego w Radomiu za 1889 r.". Dokument w języku rosyjskim opublikował periodyk prawosławnej diecezji chełmsko-warszawskiej Холмско-Варшавский Епархиалный Вестник (rocznik: 1890, nr 7, s. 107 - 108). Źródło uzupełniono o przypisy waloryzujące tekst i mające charakter wyjaśniający. Materiał źródłowy poszerza wiedzę dotyczącą działalności dobroczynnej społeczności prawosławnej w Radomiu. Warto zaznaczyć, że tłumaczenie źródła jest kontekstowe z zachowaniem specyficznego, chaotycznego i trudnego do opracowania stylu nieznanego z imienia autora raportu.

Trzecim, ostatnim, materiałem są indeksy genealogiczne utworzone na bazie ksiąg metrykalnych urodzeń, małżeństw, konwersji i zgonów parafii pw. św. Mikołaja Cudotwórcy w Radomiu za lata 1838 - 1840. Najstarszą radomską księgę metrykalną przechowuje Archiwum Państwowe w Radomiu w zespole Urząd Stanu Cywilnego Parafii Prawosławnej w Radomiu (1832 – 1904). Ze względu na problem z rozczytaniem w opracowaniu pominięto najstarszą księgę metrykalną z 1837 r. Indeksy umożliwiają wstępne rozpoznanie ruchu naturalnego i konwersyjnego w radomskiej parafii we wspomnianym okresie oraz jej strukturę społeczną. Opracowanie jest użyteczne w m. in. badaniach genealogicznych, demograficznych, historycznych.

Materiał źródłowy zaprezentowano w nowej zakładce pt. Źródła – historia parafii na stronie internetowej radomskiej parafii. Autor opracowania ma nadzieję, że tekst posłuży pogłębieniu wiedzy o przeszłości radomskiej parafii i będzie inspiracją dla kontynuowania badań nad prawosławiem na przełomie XIX i XX w. przez historyków.
 

dr Stefan Dmitruk (ur. 1980) obronił magisterium w Uniwersytecie w Białymstoku (2004 r.), doktoryzował się w Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (2012 r.). Autor 45 artykułów opublikowanych w periodykach (m.in. „Białoruskich Zeszytach Historycznych”, „Res Historice”, „Tekach Komisji Historycznej Oddziału Lubelskiego Polskiej Akademii Nauk”, „Studiach z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej”), zbiorach naukowych (m.in. wydanych w Polsce, Ukrainie, Rosji) i haseł encyklopedycznych. Bada dzieje prawosławia, kwestie wyznaniowe, narodowościowe, społeczność rosyjską na terenie Królestwa Polskiego na przełomie XIX i XX w. oraz zagadnienie uchodźstwa ludności cywilnej w głąb Rosji podczas I wojny światowej ([email protected]).

za: radom.cerkiew.pl